MayRowan-ий сэтгэгдлийг уншаад,

өмнөх бичлэгээ дахин сайн харсан чинь миний өчигдрийн зурагнууд байжил байна шдээ. Та нар анхаарлаа төвлөрүүлээд, нүдээ онийлгоод хардаа. Зургийн тайлбар болгоны дээрх хоосон зайнд чинь жижчээн дөрвөлжин дотор хар цэг байна. Энэ хар цэг зарим газраа зүүн талдаа, зарим газраа голд байгаа. Тэр цэг дээр 1 дарахаар зураг томорч байнаа. За амжилт хүсье. Би дахин тэр зурагнуудтай ноцолдмооргүй байнаа, өөр гоё юм хийсэн нь дээр биддээ, таминээ.

2011-1-9

Өнгөрдөг бүтэн сайнд бас бүтэлгүйтээд наассн. Өглөө нөгөөдүүлээ босоогүй байхад нь хүнсээ цуглуулдаг хүн болоод, түрдэг сагсанд баахан юм овоолчоод тэр чигээрээ халуураад сагсаа гутлын дэлгүүрт оруулахгүй гадна нь үлдээгээд, авахгүй юм байж баахан гутал өмсөж үзээд л шуналтаад байсан юм. Тэгээд хэдэн гутал тоочиглож авч санаагаа амраагаад гэртээ ирээд авсан хүнсээ хөргөгчинд хийсэн чинь лав л 2 тортой 30аад долларын хүнсээ хулгайд алджээ. Энд хулгайчаас болгоомжил гээд анхааруулга байнга байх ч би тоодоггүй юм. Гэтэл үнэхээр хулгайчтай юм байнаа.

Үдээш хойш хүүхдүүд усанд сэлнэ гээд, би усны хувцсаа гэртээ өмсөөд гадуур нь сарпаанчиг углаад гараад явчлаа. Очоод сарпаанчгаа хуулж хаяад ус руу шууд үсэрч  ороход амар байдаг юм. Тэгээд сэлж ядраад харих болсон чинь би бандаашаа (өөр соёллог үгнээс илүү бандааш гэхээр гоё байгааз) аваагүй гараад ирсэн байв. Тээд одоо яахав дээ, сарпаанчигаа углаад бандаашгүй харьсан. Энэ явдал 2 дохоо давтагдаж байна. Нөгөө Бритни Спиирсийг бандаашгүй гадуур явдаг гээд л дэлхий нийтээрээ ад үзээд байсан чинь, хөөрхий хүн бас бандаашаа гэртээ мартаад гадуур явчдаг л юм байна.

Хөл нүцгэн Австраличууд бас би

Энд Австраличууд гадуур гуталгүй яваад намайг ихээр гайхшруулна шүү дээ. Анх ирээд түр байранд байрлаж байхад хоолны зааланд нь “гуталгүй хүнд үйлчлэхгүй” гэсэн бичиг хадаатай байдаг байв. Би хоол идэх болгондоо л гадуур хар халуунд өмсөж байсан салаан углаашаа тайлаад пүүз эсвэл битүү гутал өмсөөд л хоолоо иднэ. Гэтэл хүмүүс зүгээр л углааштайгаа хоол идээд байдаг. Тэнд танилцсан найзаасаа асуусан чинь тэр “Австрали хүмүүс гадуур хөл нүцгэн явдаг юм. Бүр хөл нүцгэн хүнд үйлчлэхгүй гэсэн утгатай юмаа” гэж байна. Нээрээ л гадуур хөөрхөн хөөрхөн охидууд гутлаа барьчихсан хар улаа гялалзуулаад алхана, гуталгүй хосууд сугадалцаад хүүхдийн тэрэг түрээд зам хөндлөн гарч явна, галт тэргэнд автобусанд хөл нүцгэн оюутнууд шаагилдаад, нээх сайхан залуу машинаасаа хөл нүцгэн бууж ирж ч байх шиг. Одоо ч нүд дасаж дээ.

Харин би сая монголоос ирэхдээ онгоцонд ямар нэг асуудалгүй ирлээ гээд онгироод байсан чинь. Бээжингээс суусан 2-р онгоцондоо гутлаа тайлаад л хөл нүцгэн онгоцон дотор яваад л байсан юм. Тэгсэн тэндээ гутлаа үлдээж буугаад, Синга дээр гуталгүй унтаад, 3-р онгоцондоо бас гуталгүй зорчоод бүр оймсоо тайлаад, онгоцноос буугаад гуталгүй чигтээ машиндаа суугаад гэртээ ирээд 4 хоносны дараа гутлаа 2-р онгоцонд мартаж бууснаа санаж байвал яанаа. Намайг онгоцны буудлаас тосож авсан нөхөр маань гутлаа яагаад тайлчихсан юм бэ гэхэд нь хөлөө амрааж байна, ер нь хөл нүцгэн явах чинь их зүгээр юмаа гэж мэгээд л их байсан чинь, олон сар хямдрахыг нь хүлээж байгаад авсан гоё гутал байхгүй болжээ.

Насаа мартаж насны доройтолд орсноо мэдлээ

Эх орондоо ирснийх нүд шүдээ хурцалж ирлэж, эрэг боолтоо чангалуулна бид дээ, би. Азаар Монголд эмнэлгийн үйлчилгээ маш түргэн шуурхай байна. Одоо надад бяр амтагдаад, эргэж очихоороо муу машиныхаа жолоог хуга мушгичихмаар л санагдаж байна шүү.
Австралид тэдний иргэн болон тэнд амьдран суух эрхтэй хүмүүсийн хувьд асуудал байхгүй.Харин оюутнуудын хувьд эмнэлэг үйлчилгээ их үнэтэй. Эмнэлгийн үйлчилгээ авах гол зарчмыг нь товчхон танилцуулъя. Гэхдээ муж болон хотоороо үнэ нь өөр байх. Хамгийн эхлээд GP буюу монголынхоор өрхийн эмнэлэгтээ хандана. Бид өрхийн эмнэлэгт 50доллар төлж үзүүлэх бөгөөд даатгалаараа буцааж 33 доллараа авдаг юм. Тэгээд хоолой өвдсөн байвал амоксилин бичиж өгнө, 5 хоног уух эмээ 20 гаран доллараар худалдан авна даа. Ийм учраас би монголоос байнга амоксилин зөөлгөж уудаг. Хүүхдийнхээ хоолойг улаасан байвал өөрөө эмч хүн шиг л шийдвэр гаргаад л эм өгнө шүү дээ. Өрхийн эмнэлгээс цааш нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлэхэд өрхийн эмч захиа бичиж өгнө, цаад эмнэлэг нь үзье гэж зөвшөөрсөн тохиолдолд олон сараар оочирлоно. Манай хүүхэд хүүхдийн нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлэх гэж 2-3 сар, шинжилгээ өгөх гэж 3 сар хүлээдэг. Мэдээж яаралтай оношлогоо шинжилгээнд хүлээлгэхгүй л дээ. Үүнтэй харьцуулахад Монголд эмнэлэгт үзүүлэхэд хялбар байгаа биз дээ.

За насаа мартсан байсан тухайгаа. Сонгдо эмнэлэгт очоод бүртгүүллээ. Таны нэр гэсэн асуултын дараа Та хэдэн настай вэ? гэдэг асуулт ирлээ. Ийм асуулттай ойрын хэдэн жил огт тааралдаагүй байх юм. Би хариулах гэсэн чинь насаа хэлж мэддэггүй ээ. Би хэдэн жилийн өмнө ч билээ дээ 31 насныхаа төрсөн өдрийг нээх нижгэр тэмдэглээд тэрнээс хойш төрсөн өдрөө тэмдэглээгүй юм. Тэгсэн чинь би ямар ч байсан 40 нас хүрээгүй байх ёстой, бас 31-ээс дээш настай байх ёстой гэдгээс өөр багцаа тоо орж ирэхгүй байсан шд. Тэгээд хэлэх гэж түгдчиж бараг нэг минут болсон байхаа, тэгээд Эгч нь насаа мартчихсан байна гэж үнэнээ хэлээд, төрсөн оноороо бодож насаа гаргалаа шд. Хүн сонсоход итгэмээргүй л юм. Манай найзууд л нас гэж юу юм бэ, цаасан дээр бичдэг тоо л биз дээ гэж мэгээд байдаг юм. Тэгсэн би үүнд нь гүн итгэж насаа мартсан байлаа. Сая насаа мэдэж авсан л даа гэхгүй юу.

Онгоцонд болсон явдлууд

Би бээр онгоцоор байнга нисэхгүй л дээ. Гэхдээ л хааяа нисэхэд янз бүрийн л хүнд хэлэхэд ичмээр юм тохиолдох юмаа.


Бизнес классаар зорчсон нь. Өнгөрсөн жил Инчоноос Сиднэй рүү Солонгосын онгоцоор нисэхэд, онгоц хөөрөөд удалгүй бие эвгүйрхээд эхэллээ. Японы онгоцонд эм өгөөд байдаг санагдаад би үйллэгчээс эм өгөөч гэтэл эм байхгүй гэнээ. Тэгээд муухай царайлаад сууж байтал гар татаад, ууж байсан усаа алдаад, миний гар биш болчихлоо, надад захирагддаггүй ээ. Хацар ам халуу оргиод дотор муухайрлаа. Тэгтэл хажуугийн Со хүүхэн дахин үйлчлэгчийг дуудлаа. Тэгтэл тэд надад анхаарал хандуулаад, намайг бизнес зэрэглэлийн суудалд шилжүүллээ. Тэнд нь үнэхээр тухтай суудал нь том, хөлний гишгүүр нь өөрөө өргөгдөж ч байх шиг, унтаж явахад их зайтай. Намайг нэг залуу холоос ажиглаад, нөгөөдүүлдээ заавар өгөөд, олон хөөрхөн Со охидууд надад массаж хийгээд л их л тансаг явлаа. Хэдэн минутын дараа нөгөө Со залуу ирээд миний судсыг барьж үзээд нэг эм өгүүллээ. Тэгээд холоос намайг ажиглаж байгаад нөгөө охидуудаа харцаараа дуудаад явуулчихлаа. Өөрөө ч алга болчихлоо. Би ганцаараа тэр хэсэгт нээх тансаг хэвтэж байтал бие зүв зүгээр болчихсон. Удалгүй арын зааланд хоол тарааж байгаа бололтой хоол үнэртэж эхэллээ. Тэгэхээр нь хонх дараад үйлчлэгч дуудаад, "би өлсөөд байна, хоолоо идье" гэтэл за гээд нөгөө залуутай л зөвлөсөн байх, эргэж ирээд "бие чинь зүгээр үү" гэхээр нь "зүгээр болчихлоо" гэсэн чинь "тэгвэл та суудалдаа буцаж суу даа" гээд хөөж байна. Би нээх баярлачихсан бараг 11 цагийн нислэгийг бизнес зэрэглэлийн суудалд өнгөрөөнө гээд мөрөөдчихсөн байсан чинь өнгөрсөн дөө.


Сая ирэхдээ бөөн адал явдалтай учирлаа. Эхлээд Сиднэйгээс Синга хүртэл бараг 9 цаг нисэж ирлээ. Би онгоцондоо ороод суудалдаа суучихсан байтал миний дараа хажуугийн суудлын хос цагаан Австрали хажууд суухдаа намайг хүн байна чинээ тоож харсангүй. Уг нь би мэндлэх гээд хараад байлаа. Тэгэхээр нь арьсны үзэлтэй юм байх гэж оношлоод дахин харсан ч үгүй. Онгоц хөөрөөд удалгүй хажууд суусан нөхөр нь миний дэлгэц рүү хараад л миний үзэж байгаа инээдмийн киног хамт үзэж инээгээд л, бүдүүнээрээ далимдуулаад гарын түшлэгээ босгоод миний орон зай, хил хязгаар руу бүдүүлгээр давшдаг юм байна. Тэгээд үг яриа өдөөд л, эхнэрээ жорлон явах хооронд нь хувийн чанартай асуулт асуугаад байх юм. Би ч үнэнгээ хэлээд гэр бүлтэй, хүүхдүүдтэй гэлээ. Бас санаатай эхнэрийнхээ хажууд нээх юм ярихгүй. Намайг хүн гэж хүндлэхгүй муухай байдалд хийж байнаа, би гэмтэй хүн шиг эхнэр рүү нь харж чадахаа болилоо. Даврагч этгээд эхнэрээ дахин жорлон явах хооронд уусан усныхаа цаасан таган дээр утасны дугаараа бичээд, Сиднэйд буцаж ирэхээрээ заавал над руу яриарай гэж авдаг юм даа. Би ч сүүлдээ айж байсан юм болохоороо дуугай л авчихсан. Нээх чика бүр сурчихсан, бас аймаар байгааз. Дараа нь би юундаа айдаг байнаа гэж өөрийгөө баахан шоолсон.


Онгоц донсолдог юм. Дараагийн Синга-аас Бээжин хүртэл шөнө бараг 7 цаг нисэж ирсэн онгоцонд би өөрөө тэнэг байдалд орлоо шд. 3 зэрэгцээ эгнээний цонхон талд нэг Ази эмэгтэй, тэгээд би, миний баруун талд цагаан эрэгтэй сууж ирлээ. Би ямар ч тээврийн хэрэгсэл дотор унтаж чаддаггүй юм болохоороо, хүмүүс хоолоо идчихээд унтаж байхад би өмнөх дэлгэцээ ширтээд л янз бүрийн хүүхэлдэйн кино энэ тэр үзээд цаг нөхцөөж ядаад, хэдэн пиво уучихсан юм. Миний 2 талын хүмүүс ч унтчихлаа, би уугаад л кино үзээд байтал шээс хүрнэ бид дээ. Хажуугийн залуу хурхираад байхад чинь түүнийг сэрээгээд би босох чинь хайран санагдаад гүрийгээд л суугаад байлаа. Гүрийгээд л байлаа, нөгөө курьер хийж байсны ач тус гарч байнаа. Тэгэхдээ бас тэсэхгүй нэмээд уугаад байсан болохоор чинь болохоо болилоо. Эцсийн мөчид нөгөө залуугаа сэрээсэй нэж бодоод л байлаа, сэрдэггүй шүү. Энэ байнга онгоцоор нисдэг хүмүүс бүр унтаад сурчихсан байдаг байхаа. Би тэсэхээ болилоо. Тэгээд унтаж байхад нь дээгүүр нь алхаад гарах мэргэн бодол согтуу толгойд харваад ороод ирлээ шүү. Тэр бодолдоо бяцхан баясаад л хажуугийн залуугийнхаа өмнөх хүний суудлын түшлэгээс лав барих гэхээр өмнөх хүний толгой түрүүнд хүрчих гээд байхаар нь мөчидхөн зуураад, бас монгол явж байгаа хүн чинь гангараад хумсаа ургуулчихсан юм чинь хумс хугарч магад гэж санаад хурууны өндөгөөрөө эмзэгхэн гэгч нь урд талынх нь суудлаас бариад суудлаасаа өндийлөө. Эхлээд баруун хөлөө нөгөө залуугийн 2 хөл дээгүүр амжилттай давуулаад, цаад талд нь баттай газардуулаад, биеийн жингээ баруун хөл рүүгээ шилжүүлээд, зүүн хөлөө өргөх мөчид гэнэт онгоц хүчтэй донсолоод...., би нээх азгүй ээ, дандаа бүтэлгүйтдэг юм. Тэгээд юу болсныг та нар ойлгож байгаа бид дээ. Би нөгөө унтаж байгаа цагаан залуугийн өвөр дээр дуу алдаад л ЛАГ хийтэл чанга гэгч нь бөгсөөрөө сууна биз дээ. Нөгөө сэгсгэр үсээрээ нүүрийг нь бүтээж аваад, нөгөө залуу чинь гэнэт унтаагаараа усанд унасан юм шиг майр сандарч сэрээд, амьсгал авч чадахгүй байгаа юм шиг болсноо эхлээд юу болсныг ойлгоогүй дээ. Би ч бас сандраад тайлбар тавьсан л даа. Хүн муугаар л бодно шдээ. Чиний нойрыг хайрлаад чамайг сэрээж зүрхлээгүй гэж үнэнгээ л хэллээ. Дараа нь, хэрвээ би тэр залуу руу бөгсөөрөө биш урдуур нь гарах гэж оролдоод бүтэлгүйтсэн бол яанаа гэж их санаа зовсоон. Тэгсэн бол онгоц донсолоход өвөр дээр нь өөдөөс нь хараад сууж байх байсан байлаа шд, хаха.

Хайрт жолоочид оо

би зам хөндлөн гарах гэж их будилж байнаа. Явган хүний гарцаар зам гарч байгаа зорчигчиддоо зам тавьж өгч байвал би их баярланаа. Мэдээж та бүхний хайртай хүмүүс чинь бас л зам гарахад хэцүү байгаа байх даа.
Монголд бүх юм сайхан байнаа, зам гарахаас бусад нь. Эмзэг бүлгийн оюутан би чинь явган л таваргаж байна даа.
Би уг нь гэрлэн дохиогоор, дохиогүй газар нь явган хүний гарцаар гардаг юм. Гарцаар гарах гээд хүлээгээд л зогсоод байна, миний хажуугаар хүмүүс шурх гээд л гүйгээд гарчих юм, би тэднийг дагаад зам руу орсон ч замдаа гээгдээд замын голд үлдчихнэ. Тэгэнгүүт аймаар санагдангуут замын голоос буцаад л сэгсэгнээд гүйнэ шд. Тэгээд л эргүү төлөг шиг зам руу нэг ороод л буцаж гүйгээд хүмүүст тэнэг юм шиг харагдаад байх шиг. Уг нь гартаа сургуулиасаа зээлээд аваад ирсэн лаптоп барьчихсан, хүзүүнээсээ бас л сургуулийнхаа мэргэжлийн шахуу том камер зүүчихсэн тэнэг гэхээргүй л сэгсгэр хүүхэн.
Нэг өдөр хорооллын зам гарах гээд бүр чадахгүй нэг ороод нэг буцаад байж байтал нээх том жийп 2 эгнээ эзэгнээд л хөндлөн зогсож байгаад намайг зам гаргалаа. Би ч баярлаад жолооч руу нь ч харахгүй гараараа дохиж баярласнаа илэрхийлээд цаашаа гүйгээд нөгөө урсгалын замыг гарах гээд хүлээгээд бас гарч чаддаггүй горьдлогын харцаар харчихсан зогсож байтал бас нэг жийп хөндөлдөж зогсож байгаад намайг гаргалаа. Бас л ичээд жолооч руу нь харсангүй, амиа бодоод гүйх гэтэл жолооч нь нэрээр минь дуудаж байна. Би ч зогтуссанаа, эхлээд л замаа л гараад дуусгаадахъя гээд л гүйгээд л зам гарчихаад эргээд хартал манай 10 жилийн ангийн залуу "суугаач" гэчихсэн инээж байна. Тэгээд хэдэн үг солисон чинь би нээх холоос л зам гарч чадахгүй байгаа нь мэдрэгдсэн гэнээ. Тэгээд туслаад зам гаргасан чинь би өөр рүү нь ч харахгүй дараагийн зам руугаа амь тавин гүйж байна гэнэ. Тэгэхээр нь ангийн хүүхэд буцаж эргээд ирэхэд нь би бас л зам гарч амжаагүй байж байна гэнэ шүү, хэхэ.

Дараа нь бас нэг бороотой баасан гаригт би шалба норчихсон зам гарч чадахгүй, ядаж нүдний шил норчихоод, зам сайн харагдахгүй зогсож байтал нэг жийп зогссон чинь манай нэг найз "нээх өрөвдлийн амьтан байхаар нь харсан чинь чи байлаа, хэзээ ирчихсэн юм бэ?" гэчихсэн намайг машиндаа суулгаад, буцаж эргээд намайг зам гаргаж өгсөн шд.

Одоо арай дээрдээд жоохон хүүхдүүдээр бамбай хийчихсэн, ард нь нуугдаад, замын голд ортлоо баруун талд нь, цаашаагаа гялс зүүн талд нь гараад л явж байна даа.

Машинтайгаа төөрөв

Би 2009 оны 1 сарын 7нд, манай гэр бүл 2 сарын 16 Sydney-d ирсэн бөгөөд машин авч чадахгүй нилээд удсан юм. Энд машингүй бол хөлгүй гэдэг аксиом эсвэл теорем зохиочихоод байж байлаа. Тэгээд 6 сард нь машинтай боллоо. Бараг л машин авсан оройгоо л харанхуйд сургууль руугаа явдаг хүн болоод машинаа унаад гарлаа. Гэтэл сургууль рүү зүүн эргэдэг замыг хэтэрч яваад яалтчгүй хурдны зам руу орлоо доо. За тэгээд хурдны замаар хурдлаад л байлаа, хурдлаад байлаа. Бүр 90 км цагийн хурдны хязгаартай замд 80-тай явахаар бусад машинд бараг саад болоод байх шиг байнаа. Хурдны замаас яаж гарахаа мэдэхгүй жаал давхилаа. Би буцаж эргэх боломж хайгаад баруун тиийшээ буцаж эргэх гээд, зүүн тал руугаа хурдны замнаас гарах гарцыг харахгүй давхисаар (эсрэг урсгалтай), гэтэл бензиний улаан билүү шар гэрэл асчихаад байдаг, дотор муухайрч эхэллээ, тэгж явсаар хурдны зам дуусахаар гарч ирсэн байхаа. За буцаад явъя гэтэл төөрсөн, бас бензин дууссан байлаа. Бензин түгээгүүрийн газар очтол би утас, бас түрүүвчээ гэртээ орхичихсон, мөнгө карт байхгүй байв. Юу вээ, одоо яанаа гээд л тэнд ажиллаж байсан халтар залууд
-Намайг утсаараа яриулаач, бас мөнгө зээлүүлээч, би ёстой маргааш гэхэд чиний данс руу чинь хийчихнэ гээд учраа хэллээ. Мани хүн ч газрын зураг гаргаад зам заагаад л байна, гэхдээ би ойлгодоггүй ээ, би чинь аймаар хол явсан байна шдээ. Тэгээд надад итгэж мөнгө зээлүүлж чадахгүй гэнээ. Одоо би гэр лүүгээ яриад нөхрөө ирээд ав гэсэн ч нөхөр хүүхдүүдээ шөнө хаяад, бас автобус зогсчихсон тул ирж надад мөнгө өгч чадахгүй нь тодорхой. Бидэнд таксиний мөнгө байхгүй л дээ. Би оюутан, нөхөр ажилгүй байсан юм. Гэтэл нөгөө халтар маань
-нөхөр рүүгээ яриад картан дээрх 16 оронтой тоогоо надад хэлчих би эндээс авч өгье гэхээр нь аймаар баярласан шүү түүнд. Би ч асуугаад 50 доллар авъя гэсэн чинь бас тийм их мөнгө өгөхгүй, 15-г өгнө гэлээв Би ч илүүг өгөхгүй юм байна гэж ойлгоод дугай л авлаа. Тэгээд тэрэндээ бензин хийж аваад, буцаад нөгөө хурдны зам руугаа ороод, харин яг зөв газраар гарч гэртээ ирж билээ. Харин хэдэн өдрийн дараа хурдны зам ашиглачихаад төлбөрөө төлөөгүй гээд замын төлбөр бараг 9 доллар, намайг илрүүлж, тэр захиа занаа илгээсний хөдөлмөрийн хөлс 20 долларыг нэхэмжилсэн торгууль шуудангаар ирж билээ. Ажилгүй бидэнд төлөхөд их мөнгө байлаа. Дараа нь E-tag гэдэг юмыг нь авснаар хэрэв төөрч toll-той замаар явбал торгуулахгүйгээр төлбөрөө шууд төлдөг болов.